ارزش یابی کیفی - توصیفی ، مسیح انگاره‌های خواستنی

مکانی برای درج آخرین یافته های علمی و اخبار مربوط به تغییرات ارزشیابی پیشرفت تحصیلی تربیتی نوین ایران

متن مصاحبه بهمن قره داغی با مجله شوق تغیر
ساعت ٤:٤٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٥/٢  کلمات کلیدی:

اشاره :

بی تردید  نام بهمن قره داغی با نام ارزرشیابی کیفی – توصیفی پیوند خورده است؛ شاید یکی از دلایل آن, حضور ده ساله ایشان باشد در این پهنه، که با برگزاری کارگاه ها و وبلاگ نویسی؛ توانسته در جهت استقرار این برنامه؛ باور خود را به اثبات برساند .اما به طور قطع دلیل دیگرش تالیفات و مقالات بسیار ایشان است.  در حوزه ارزشیابی کیفی توصیفی بسیار بسیار منابع محدودی داریم؛ اما وقتی کارنامه ی علمی قره داغی را ورق می زنیم؛ می بینیم در این حوزه منابع کاربردی زیادی تالیف نموده اند .

 ایشان دانشجوی دوره دکتری در رشته تحقیقات آموزشی می باشند و در حال حاضر در معاونت آموزش ابتدایی مسئولیت بهسازی منابع انسانی را دارند.

مصاحبه کننده: زری آقا جانی

 ............................................................................................................................

 

  1. ممکن است به طور مختصر تاریخچه ای از پیدایش و تصویب ارزشیابی کیفی - توصیفی بیان بفرمایید.(چند سایت یا وبلاگ راهم برای آگاهی خوانندگان معرفی فرمایید

با توجه به اینکه در نیم قرن اخیر،از یک سو،  آموزش و ابعاد آن پیوسته و پیچیده شده و از دیگر سوی، آموزش روزآمد مبتنی بر نظریه های جدید یادگیری و  فناوری (تکنولوژی) ،یک بایسته انکار ناشدنی شده ، اغلب کشورها، در یک خیزش جمعی برای دست یابی به مدرسه خواستنی، به فکر بازکاوی ،معماری، بازسازی ،تغییر و تحول اساسی در نظام آموزشی خویش افتاده اند. خنکای این تب و تاب جهانی در آغاز دهه هشتاد خورشیدی در ایران نیزاحساس شد و در نتیجه ،  مسوولین وقت ، در یک اقدام درست و آگاهانه ، به فکر باز اندیشی در حوزه سنجش و ارزشیابی از آموخته های دانش آموزان دوره ابتدای افتادند. این رویکرد نوین ارزشیابی تحصیلی - تربیتی یا به تعبیر من انقلاب خاموش صد سال اخیر تعلیم و تربیت ، که تحت عنوان ارزش یابی کیفی – توصیفی می شناسیمش ، در سال تحصیلی 82/81 به صورت پیش آزمایشی در 25 کلاس در 5 استان ( سیستان و بلوچستان ، اصفهان ، زنجان ، شهر تهران و آذربایجان شرقی ) اجرا شد و سپس در سال 83-82  طرح  آزمایشی آن با 100 مدرسه و 200 کلاس در کل کشور شروع گردید .ضمن اجرا، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، طرح ارزش یابی از اجرای آزمایشی ارزش یابی کیفی – توصیفی را در دو نوبت، اجرا نمود  و نتایج ،تداوم اجرای ارزشیابی کیفی توصیفی را تایید لیکن با موانع و مشکلاتی  نیز روبرو بود  که ÷پوهشگاه این موارد شناسایی شده را به مسوولین مربوط اعلام داشت . در نهایت معاونت آموزش ابتدایی، ضمن برطرف کردن نسبی مشکلات  اجرای آن ، بر اساس مصوبه ی شورای عالی آموزش و پرورش یعنی مصوبه  جلسه شماره  769 ، مورخ 18/4/87 با موضوع : استمرار اجر ای ارزش یابی کیفی – توصیفی ،در سال تحصیلی 88-87 ،اقدام به اجرای برنامه ارزش یابی کیفی – توصیفی در 30 درصد مدارس کشور که، شرایط و امکانات لازم را دارا بودند ، نمود .این 30 درصد در حال حاضر به پایه ششم رسیده اند . به عبارتی صد در صد پایه های اول تا پنجم تحت پوشش این برنامه قرار دارند و از مهر ماه سال 93 صد در صد دانش آموزان پایه ششم نیز کیفی - توصیفی خواند شد .

وبلاگ های زیادی می توان نام برد امروزه خیلی از مدرسان در این حوزه، ما را در استقرار برنامه ارزش یابی کیفی – توصیفی یاری می نمایند اما به نظر می رسد وبلاگ های http://baher.blogfa.com/

http://irajkhosh.blogfa.com/

http://isedor.persianblog.ir/

تخصصی تر به این برنامه پرداخته اند.

2- چگونه می‌توان با کمک ارزشیابی کیفی - توصیفی به اطلاعاتی دست یافت که بر اساس آن عملکرد دانش آموز در طی یک سال ارزیابی گردد؟ 

ببینید برای پاسخ به این پرسش ابتدا باید گفت ارزشیابی کیفی – توصیفی چیست ؟ در ساده ترین تعریف مفهومی، می توان گفت که ارزش یابی کیفی - توصیفی، شیوه‌ای از ارزش یابی تحصیلی - تربیتی است که اطلاعات لازم و معتبر و مستند برای شناخت دقیق و همه‌جانبه‌ی فراگیران در ابعاد مختلف یادگیری، با استفاده از روش‌ها و ابزارها‌ی مناسب سنجش، همانند: آزمون‌ها (مداد کاغذی و به‌ویژه آزمون‌های عملکردی) ابزارهای سنجش مشاهده ای ، خود سنجی، همسال سنجی و .... فراهم می‌نماید تا معلم براساس اطلاعات حاصل ، بازخوردها‌ی توصیفی موردنیاز، برای کمک به یادگیری، اصلاح یادگیری و بهبود یادگیری دانش آموزان، در فضای روانی - عاطفی مطلوب‌تر ارائه نماید. به عبارتی ارزش یابی کیفی - توصیفی نوعی ارزش یابی است که:

 


الف) زمینه‌ی مشارکت فعال دانش‌آموز و والدین را در فرایند ارزش یابی فراهم می‌نماید.

ب) در جمع‌آوری اطلاعات از ابزارهای متنوع و جدید برای افزایش اعتبار اطلاعات استفاده می‌نماید.

ج) معلم و شورای مدرسه با جمع‌بندی، تحلیل و تفسیر دقیق اطلاعات و با توجه به ابعاد مختلف یادگیری و عاطفی و مهارتی درخصوص ارتقاء دانش‌آموز به پایه‌ی بالاتر تصمیم‌گیری می‌نمایند.

د) از نتایج سنجش و ارزش یابی در رفع موانع یادگیری دانش‌آموز در طول فرایند یاددهی- یادگیری استفاده می‌شود.

هـ) باتسهیل شـرایط ارتقاءومداخله‌های مناسـب درزمان مقتضی‌ از افت تحصیلی تا حد قابل‌توجهی جلوگیری می‌نماید.

و) متناسب با نیاز دانش‌آموزان از بازخوردهای توصیفی با عبارت‌های واضح و روشن که منجر به تشویق و ترغیب دانش‌آموز برای تلاش بیشتر شود استفاده می‌شود.

ز) در جهت تقویت فعالیت‌های گروهی تلاش می‌نماید.

 با این مقدمه می خواهم عرض کنم که که بر خلاف ارزشیابی سنتی یا دقیق تر ، ارزشیابی غیر کیفی- توصیفی که معلم برای گزارش عملکرد تحصیلی دانش آموز به آزمون تراکمی مداد -کاغذی سرنوشت ساز ،که در پایان آموزش و بدون توجه به شرایط روانی بچه و... تکیه می کرد ، امروزه همکاران مجری برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی هر وقت بخواهند از عملکرد دانش آموز، یا از رشد مهارت‌ها، توانایی‌ها و دانش و نگرش او گزارشی ارائه نمایند، ضمن اینکه از دریافت های حسی شخصی خود یاری می گیرند، به همه ی شواهد یادگیری دانش آموز که اشاره کردم معلم با ابزارها و شیوه های مختلفی در فرایند آموزش ،هدفمند ، آگاهانه و منظم انتخاب ،جمع‌آوری و ،در جایی به نام پوشه کار سازماندهی نموده اند ،مراجعه می نمایند و با آگاهی کافی ازمیزان تلاش، پیشرفت و موفقیت دانش‌آموز،قضاوت خودشان را به شکل کتبی یا شفاهی ارائه خواهند داد .

 

3-چگونه می‌توان بین نتایج حاصل از ارزشیابی توصیفی و عملکرد معلمان ارتباط بر قرار کرد؟

امروزه در شرایطی که در دنیا، معلم را در جریان یاددهی - یادگیری، تنها عامل انتقال‌دهنده‌ی دانستنی‌ها نمی‌دانند، بلکه او را به‌عنوان عاملی تسهیل کننده ی شرایط برانگیزاننده و هدایت‌کننده،باور دارند؛  و کلاس نه مکانی برای سخنرانی و اظهار فضل ،که کارگاه آموزش و یادگیری زندگی است ؛بنابراین به میزانی که معلم به این وظیفه خوب عمل کند،نتیجه آن نیز که تقویت یادگیری ماندگار دانش آموز است نیز قابل مشاهده است  بنابراین عملکرد درست معلم بر نتایج ارزشیابی تاثیر دارد .به عنوان نمونه نتایج حاصل از ارزشیابی معلمی که به یادگیری مشارکتی ، به جای توجه صرف به بازده یادگیری،  توجه ویژه و آگاهانه دارد، با معلمی که عابر این عرصه ها نیست قاعدتا تفاوت دارد .   

 

4-عده ای می‌گوینددرارزشیابی کیفی – توصیفی مردودی وجود ندارد و ارزیابی عملکرد در مورد دانش‌آموزانی که با این روش تحصیل می‌کنند به طور دقیق امکانپذیر نیست. در این باره چه نظری دارید؟

این عده احتمالا نمی دانند که علاوه بر مقیاس خیلی خوب ، خوب ، قابل قبول  و نیاز به تلاش و آموزش بیشتر ، مقیاس پنجمی نیز  با عنوان نیاز به تلاش و آموزش مجدد  نیز وجود دارد که اگر دانش آموز  به اهداف یادگیری پایه ای که در آن به تحصیل مشغول است ، نرسیده ، طول دوره آموزش در آن پایه را برای او با کمک این مقیاس به قدر  دوازده ماه دیگر افزایش می دهند . پس مردودی هست .

  اما وقتی از یک زاویه تخصصی  بخواهم به  این پرسش پاسخ بدهم من معتقدم در دوره ابتدایی ،مردوی به معنای سنتی آن وجود ندارد  این بدان معناست که اگر معلم ابتدایی با چیستی و چرایی و چگونگی اجرای ارزشیابی کیفی – توصیفی آنگونه که می خواهیم باشد ، آشنا شود یعنی کاربرد ابزارها را متناسب با اهداف فهمیده باشد و  و بازخورد توصیفی در فرایند آموزش را خوب درک و اجرا کند و از تکالیف و مداخله های مناسب ، یاری بگیرد و ... بی تردید  فراوانی دانش آموزانی که از مقیاس پنجم استفاده خواهند کرد انگشت شمار خواهد شد .

من نمی دانم این چه حرفی و چه باوری است که معلم در گذشته  تنها با ازمون  مداد - کاغذی ، می توانسته در خصوص پیشرفت تحصیلی و سرنوشت یادگیری یک دانش آموز می توانسته قضاوت کند و اعتراضی به او نبوده لیکن در  چرا امروز که موقعیت ارزش یابی با موقعیت آموزش ،یکی شده و معلم با کمک ابزارهای مختلف متناسب با اهداف ،از میزان یادگیری فرایندی دانش آموز شواهد معنا دار  هدفمندی را مستند دارد و از  واقعیت یادگیری دانش آموز اطلاع و آگاهی کافی دارد آن وقت شک داشته باشیم بگوییم  ممکنه نتواند قضاوت درست اعمال کند!! جل الخالق .....

 

 5. آیا با این که تا پایه پنجم ارزشیابی کیفی - توصیفی داشته باشیم و بعد یک باره ششم ارزشیابی کمی شود و عملکرد معلمان بر اساس نتایج بچه‌ها در امتحانات پایانی ششم سنجیده شود، موافقید؟

موافق بودن یا نبودن مشروط به چیست؟ آیا نباید عالمانه از خود  بپرسیم که چرا ارزشیابی کیفی توصیفی در ابتدایی اجرا می شود ؟ پاسخ عالمانه است که دامنه موافقت یا مخالفت را تعیین می نماید . به نظر من  و با علم وآگاهی  اندکی که به همه ویژگی های روانی ، عاطفی و نگرشی دانش آموزان ابتدایی دارم ،معتقدم پایه ی ششم هم در شرایط فعلی، یکی از پایه های ابتدایی است؛ لذا با توجه به خواستنی های اسناد بالادستی‌ آموزش و پرورش  مثل سند برنامه درسی ملی ، سند تحول بنیادین و... ارزشیابی کیفی – توصیفی در همه پایه ها  بهتر است اجرا شود ودر نتیجه  پایه ششمیها نیز، تافته ای جدا بافته از سایر پایه ها نیستند . 

  

6-چرا  پس از چندین سال از برنامه  ارزشیابی  کیفی - توصیفی، هنوز این برنامه در بین والدین و معلمان خیلی جای خودش را باز نکرده است.؟

شما هم می دانید که  تغییر در نگرش ، یکی از زمان سوز ترین تغییرهاست . تغییر در نگرش ،بسیار آهسته و آرام و لاکپشتی اتفاق می افتد وقتی  یک نگرش در یک بازه زمانی شکل می گیرد بی تردید برای جایگزین کردن نگاه دیگری، همان زمان و شاید هم  بیشتر، وقت نیاز است چنانکه سعدی نیز می گوید :

سعدی به روزگاران مهری نشسته در دل

بیرون نمی توان کرد الا به روزگاران .

به زعم من میزان تغییراتی که در این خصوص در نگرش ذینفعان ایجاد گردیده  با توجه به شرایط جامعه و نوع حمایت های درون سیستمی ، خوب است . گرچه باید تلاش کرد و سرعت را بالا برد  لیکن برداشت این محصول ،با نگاه انقلابی و  انجام کار یک شبه امکان پذیر نیست . شما می دانید که اموزش و پرورش با اینکه هسته مرکزی سایر سازمان هاست اما فقیر است به رسانه ملی دسترسی ندارد تا بتواند در شرایطی که  بعد شفاهی و شنیداری جامعه قوی تر است از این ظرفیت استفاده کند و  با مخاطبانش تعامل داشته باشد . ظرفیت های موجود در اختیار ،نتیجه ای بهتر از اینها را در پی ندارد .

اما از زاویه ی دیگری بهتر است  پاسخ پرسش شما را بدهم ان اینکه شنیده اید که می گویند : «حرمت امام زاده به متولی آن است»از این مثل منظورم این است که می خواهیم بدانیم برنامه  ارزشیابی کیفی – توصیفی در طول سال هایی که آن را داریم اجرا می کنیم چقدر از حمایت مسئولین رده های بالا برخورداربوده؟  گرچه ده سال از برنامه ارزشیابی می گذرد اما  باور کنید در چهار سال گذشته ,تمام تلاش ما مدرسین صرف نگه داشت آن شد و در نتیجه در جهت استقرار آن و کاربست کلاسی ، و طراحی الگوهایی آمایشی درخور ، کاری و گامی نتوانسیم برداریم. دوره تربیت و تامین مدرس کشوری می بایست اجرا می کردیم و البته تلاش بسیار نیز کردیم، اما نتوانستیم! یعنی بودجه آن تامین نشد و  هر جا مراجعه کردیم به در بسته خوردیم. بنابراین معلمی که مجبور بود، برنامه را اجرا کند ناچارا از مدرسی می بایست  می آموخت که خود دوره روزامد را ندیده بود . منابع هم تولید شد اما دسترسی معلم را به آن محدود کردند، اینها همه عوامل موثر اند نباید نادیده گرفته شوند . حالا که دولت محترم تدبیر و امید روی کار هست، انتظار تدبیر درست علمی و پشتیبانی امیدوارکننده داریم . اگر کسی یا کسانی از اهل ریاست ، در خصوص اثربخشی این رویکرد از ارزشابی نیز، شک دارند ،من توصیه می کنم به  نتایج بیش از صد پژوهش ملی و استانی دوره ارشد و دکترا  مراجعه کند و با انجام یک فراتحیل هرچه حاصل شد همان کنند.  من به اینده، البته با شناختی که از وزیر محترم و معاونین و مدیران کل ایشان داریم امیدوارم و  چشم به فردا دوخته و خوش بینم که گام های موثری در جهت تغییر نگرش جامعه و بهسازی منابع انسانی  پس پیش خواهیم برداشت .

  

7-آیا عملکرد چندین ساله برنامه از طرف کسانی که با آن مواجه هستند مانند اولیای مدارس، خانواده ها و حتی دانش آموزان مورد ارزیابی و فرارگرفته است؟

در تمام پژوهش هایی که پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش در خصوص ارزشیابی از اجرای برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی اجرا نموده است ، نظر و نگاه اولیا و دانش آموزان  نیز دیده شده و اگر غیر از این بود ماندگار نمی شد .

  

8-آیا برای حل مشکلاتی که برنامه تا به امروز با آن مواجه بوده‌،با توجه به بازخورد‌های آن، تدا بیری در نظر گرفته شده است؟

ما بیش از یک سال است با تکیه بر یک رویکرد علمی ، تصمیم گرفتیم از خواستنی های فردی  و دریافت های حسی و نمونه هایی که به تصادف - چه موافق یا چه مخالف - برای ما روایتگر وضعیت ارزشیابی هستند، بگذریم و مسیر حرکت ما همان مسیری باشد که پژوهش ها ترسیم می کنند بنابراین با بررسی هایی که به عمل آمد مشخص شد مهمترین  آسیب های فعلی فرا روی استقرار درست و مطابق با اهداف  ارزش‌یابی کیفی -  توصیفی عبارتند از :

  • عدم تغییر نگاه و نگرش جامعه فرهنگی و اولیاء

  • تراکم بیش از حد دانش‌آموزان در کلاس درس

  • عدم آشنایی معلمین به ابزارها و نقش آنها در جمع آوری اطلاعات

  • ناکارآمد بودن آموزش‌های خدمت معلمان به دلیل عدم تسلط مدرسان استانی به موضوع

  • کمبود منابع مطالعاتی و آموزشی در حوزه‌ی ارزشیابی

  • نبود معیارهای عینی برای جمع‌بندی عملکرد دانش‌آموزان در پایان هر نوبت تحصیلی

  • ابهام در مفاد آیین نامه‌ها و مقررات و ضوابط اجرا

  • نبود نظارت کافی بر اجرای برنامه

  • عدم هماهنگی در اجرا بین معلمان و مسؤولان

  • هماهنگ نبودن مجریان برنامه در استان‌ها

  • ابهام در درجه‌بندی‌های عملکرد و شناسایی جایگاه واقعی دانش‌آموزان؛ ارتقای سلیقه‌ای دانش‌آموز بر پایه‌های بالاتر تحصیلی

  • تدریس متفاوت مدرسان در ضمن خدمت معلمان

  • ناهماهنگی بین آموزش سنتی و ارزشیابی  مدرن

    که ما در معاونت  جدید ابتدایی برای گذر از آنها داریم برنامه های راهبردی مناسبی طراحی و اجرا می کنیم. مثلا برای این تابستان  93 درخواست تامین مدرس کشوری نموده ایم و با توجه به شرایط موجود این راه کوتاه رسیدن به بخشی از خواسته ها و عبور از بسیاری مشکلات می دانیم .همچنین تشکیل  دوره های باز آموزی برای  مدرسان قبلی ، معلمان ، معاونین و مسئولین مناطق  و برگزاری کارگاه های آموزشی ، آموزش از طریق  صدا و سیما و ....راهبردهای دیگری است که به قول اهل سیاست همه یاین گزینه ها روی میز ما چیده شده ! تا چه پیش آید .

     

    9- می دانید که امسال برای 30 درصد دانش آموزان مشمول برنامه ارزشیابی کیفی توصیفی نیز آزمون تراکمی پایانی ( مداد کاغذی) برگزار می شود در این خصوص چه توصیه ای دارید .

    من در وبلاگ شخصی خودم  نیز  دغدغه ها و نگرانی هایم را بیان نمودم و  همچنین توصیه های لازم را در این زمینه  یادآور شده ام  که باز  تکرار می کنم  گرچه راه سختی طی شد تا توانستیم آیین نامه آزمون پایه ششم را به جایی که هست – والبته تا خواستنی ها فاصله فراوانی نیز دارد - برسانیم و بی تردید باید در سال های آتی که صد در صد دانش آموزان پایه ششم, توصیفی خواهند بود, الگویی دیگری ورای آنچه امسال اجرا می کنیم را در پیش بگیریم و می گیریم  لیکن امسال آنچه هست و مصوب شده باید اجرا کرد . یعنی باید آزمون‌های مداد – کاغذی را اجرا کنیم  که البته تاریخ آموزش و پرورش رسمی نشان می‌دهد که همواره معلمین از آزمون‌های مداد – کاغذی برای دست یابی به نیم‌رخ روشنی از میزان یادگیری دانش‌آموزان، تصمیم سازی نزدیک به واقعیت، طراحی آموزش‌های تکمیلی و بعدی، وهمراه داشتن پیش‌پندارهایی که اهداف و انتظارات برنامه درسی محقق گشته، کمک شایان توجهی گرفته‌اند.لیکن  در ارزشیابی کیفی – توصیفی هنگامی که معلم، به آزمون‌های مداد- کاغذی ، نه به‌عنوان ابزاری تمام و کمال بلکه به عنوان یک ابزار  آنهم متناسب با اهداف و انتظارات آموزشی و نه برای  فاصله‌بندی و رتبه آفرینی در کلاس و وسیله‌ای برای مقایسه‌ی هر دانش‌آموز با همسالانش، بلکه برای کسب آگاهی از میزان یادگیری‌های هر یادگیرنده و مقایسه‌ی او با خودش و ارائه بازخورد‌های مناسب ِ به‌هنگام, تکیه نمود ،زمینه و بستر مناسب برای یادگیری‌های بعدی او فراهم خواهد ساخت. در این شرایط است که باور می‌کنیم آزمون‌های مداد – کاغذی،-  به عنوان یک ابزار در کنار سایر ابزارها - اطلاعاتی را ارائه می نماید که در جهت یادگیری و یا بهبود یادگیری ،چراغ اطمینان  ارزش‌یابی را روشن خواهند نمود .در این راستا از طراحان محترم سوالات خواهش می شود که با توجه به اینکه در ارزش‌یابی کیفی– توصیفی به دلیل رویکرد  فرایندی و تکوینی   و دوری از آزمون‌های پایانی سرنوشت‌ساز و در شرایط کنترل شده  یا نشده  در نظر داشته باشند که نتایج آزمون پایانی مداد کاغذی که طراحی خواهند کرد  به عنوان یکی و در کنار سایر اطلاعات حاصل از ارزش‌یابی فرایندی که با روش‌ها، شیوه‌ها و ابزارهای گوناگون جمع آوری شده, دیده می شود لذا ضمن رعایت ترتیب معمول  پرسش‌ها در یک آزمون یعنی :

    1. پرسش‌های درست - نادرست

    2.  پرسش‌های جورکردنی

    3. پرسش‌های چند گزینه‌ای

    4.  پرسش‌های کوتاه پاسخ

    5. پرسش‌های تشریحی

      توصیه می شود در نظر داشته باشند که برای  آزمون‌های بخش عینی یا بسته پاسخ  سوالی طراحی شود که  سطوح بالای یادگیری مطابق با حیطه‌ی شناختی  را  سنجش نماید  بنابراین ذکر این چند نکته مهم می دانم : 

  • ·         امتحان پایانی خرداد  ماه هر درس  به عنوان یکی از شواهد تعیین وضعیت یادگیری دانش آموز در آن درس است و البته آخرین، اما یادمان باشد که،  نه سرنوشت سازترین .

  • ·         در طراحی سوالات ، بارم بندی نداریم .

  • ·         تصحیح اوراق امتحانی با معلم کلاس( آموزگار) است و او هر سوال را بررسی می نماید و در نهایت با توجه به هدف ،نظر خود را برای آن سوال، رتبه ای ( خیلی خوب ، خوب، قابل قبول ، نیاز به تلاش و آموزش بیشتر) اعلام خواهد کرد . در نهایت رتبه نهایی ورقه  نیز رتبه ی غالب  کسب شده در ورقه خواهد بود .

  • ·         رتبه ای که معلم در گزارش پیشرفت تحصیلی ( کارنامه) در هر درس، برای دانش آموز درج خواهد کرد، باید تابعی از عملکرد دانش آموز  در پوشه کار ، دفتر مدیریت فرایندهای کلاسی ، آزمون پایانی تراکمی  که از ابتدای سال معلم آگاهانه ، هدفمند و منظم جمع آوری ، انتخاب و سازماندهی نموده است باشد .

     

     10- و سخن پایانی شما به عنوان یک کارشناس یک منتقد و پژوهشگر  آموزش و پرورش :

    اگر بتوانیم تعارف را با خودمان کنار بگذاریم و حقایق را اگرچه تلخ نیز باشند ،بپذیریم باید قبول کرد که  مدارس ما خواستنی نیستند ،چراکه :

  • هنوز کتاب محور هر نوع فعالیت آموزشی است.

  • هنوز رقابت های ناسالم بر بسیاری از مدارس حاکم است .

  • هنوز نظام آموزشگاهی ، دانش آموزان را از سخت کوشی و از نو آوری و نو آفرینی و پدید آوردن باز می دارد .

  • هنوز بسیاری از استعداد های بالقوه کودکان ، نوجوانان و جوانان فعلیت نیافته است و عشق و علاقه به دانش افزایی و شناخت جهان هستی در آنان تقویت نگشته است .

  • هنوز بیزاری از تحصیل ، ضعف انگیزه ، احساس فشار و دلهره و اضطراب در عده قابل ملاحظه ای از دانش آموزان از بین نرفته است .

  • هنوز مردودی و ترک تحصیل در صد قابل توجهی از بودجه آموزش و پرورش کشور را هدر می دهد .

  • هنوز .....

    پس باید برای رسیدن به مدرسه خواستنی آستین همت بالا زد . در شرایط فعلی ارزشیابی کیفی – توصیفی راه کوتاه رسیدن به مدرسه خواستنی است  . ارزشیابی کیفی – توصیفی یعنی بازخورد توصیفی و نه هیج چیز دیگری . این تمام حرف این برنامه است . پس یادمان باشد در فرایند آموزش و بر روی آثار و فعالیت های فرایندی دانش آموزان، دادن نمره و رتبه ،ممنوع است ؛چراکه نمره و رتبه:

  • زبانی قابل فهم برای برقراری ارتباط ندارند، در نتیجه تفسیر درستی از موفقیت‌ها و خطاهای دانش‌آموزان ارائه نمی‌نمایند.

  •  توصیه‌هایی برای توسعه و بهبود یادگیری ارائه نمی‌دهند در نتیجه دانش‌آموزان از روند و چگونگی تلاش، پیشرفت و موفقیت‌های خود آگاه نمی‌گردند.

  • دانش‌آموزان در مهندسی جریان یادگیری جایگاه خود را به خوبی درک نمی‌نمایند.

  • به دانش‌آموزان کمک نمی‌کند تا به مهارت مهم خودآگاهی و خودکنترلی نایل گردند