ارزش یابی کیفی - توصیفی ، مسیح انگاره‌های خواستنی

مکانی برای درج آخرین یافته های علمی و اخبار مربوط به تغییرات ارزشیابی پیشرفت تحصیلی تربیتی نوین ایران

دستورالعمل تشکیل شوراهای راهبری برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی
ساعت ۸:٤۱ ‎ب.ظ روز ۱٧ آذر ۱۳٩۳  کلمات کلیدی:

  در دنیای امروز, که پیشرفت ها و تحولات سریع علم وتکنولوژی  پیوسته اتفاق می افتد ، آموزش کارکنان  به منظور رشد و بالندگی آنها و  همگامی و همراهی با تحولات مذکور ضرورتی انکار ناشدنی است.  در این راستا  وظیفه سازمان ها  با توجه به محدودیت های مالی و زمانی انتخاب کوتاه ترین و مناسب ترین راه برای رسیدن به اهداف است . یکی از این تحولات تغییر در نظام ارزشیابی تحصیلی است .کهدر  سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ،راهکار19 به استقرار نظام ارزشیابی و تضمین کیفیت در تعلیم و تربیت رسمی عمومی و در راهکار  6-8 به تقویت شایستگی های حرفه ای معلم اشاره مستقیم دارد . بر این اساس از آنجا که بیش از 12 سال از اجرای برنامه ارزشیابی تحصیلی –تربیتی در دوره ابتدایی تحت عنوان«ارزشیابی کیفی – توصیفی»می گذرد؛ یافته های مشاهدات علمی، بازدیدهای سراسری معاونت ابتدایی از استان ها ، مصوبات دبیرخانه و شورای مشورتی و همچنین نتایج اخیر طرح پژوهشی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، بیانگرآن است که با چالش ها و مشکلاتی از جمله:

  • عدم وحدت رویه بین مدرسان استان؛

  • آموزش ناکافی معلمان؛

  • آشنایی محدود عوامل اداری به اهداف برنامه ارزشیابی کیفی - توصیفی؛

  • ....


بسم الله الرحمن الرحیم

تحول یک کلمه است . لکن در پشت این وجود لفظی، در پشت این کلمه ،یک دنیا کار نهفته است .

مقام معظم رهبری

1) عنوان :       دستورالعمل تشکیل شوراهای راهبری  برنامه ارزشیابی کیفی توصیفی

 2) مقدمه:

    در دنیای امروز, که پیشرفت ها و تحولات سریع علم وتکنولوژی  پیوسته اتفاق می افتد ، آموزش کارکنان  به منظور رشد و بالندگی آنها و  همگامی و همراهی با تحولات مذکور ضرورتی انکار ناشدنی است.  در این راستا  وظیفه سازمان ها  با توجه به محدودیت های مالی و زمانی انتخاب کوتاه ترین و مناسب ترین راه برای رسیدن به اهداف است . یکی از این تحولات تغییر در نظام ارزشیابی تحصیلی است .کهدر  سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ،راهکار19 به استقرار نظام ارزشیابی و تضمین کیفیت در تعلیم و تربیت رسمی عمومی و در راهکار  6-8 به تقویت شایستگی های حرفه ای معلم اشاره مستقیم دارد . بر این اساس از آنجا که بیش از 12 سال از اجرای برنامه ارزشیابی تحصیلی –تربیتی در دوره ابتدایی تحت عنوان«ارزشیابی کیفی – توصیفی»می گذرد؛ یافته های مشاهدات علمی، بازدیدهای سراسری معاونت ابتدایی از استان ها ، مصوبات دبیرخانه و شورای مشورتی و همچنین نتایج اخیر طرح پژوهشی پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، بیانگرآن است که با چالش ها و مشکلاتی از جمله:

  • عدم وحدت رویه بین مدرسان استان؛

  • آموزش ناکافی معلمان؛

  • آشنایی محدود عوامل اداری به اهداف برنامه ارزشیابی کیفی - توصیفی؛

  • کمبود منابع آموزشی قابل کاربست کلاسی؛

  • آشنایی حداقلی والدین با برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی؛

  • ضعف اجرای برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی در مدارس غیر دولتی؛

  • اجرای ناقص برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی در مدارس خارج از کشور؛

  • نبود حلقه های علمی – ارتباطی برای تسهیل در انتقال تجارب  علمی – تجربی؛

  • نبود الگوی کاربست کلاسی مشخص در کلاس های چندپایه؛

  • عدم به روز رسانی آیین نامه ارزشیابی کیفی – توصیفی ؛

  فرا روی استقرار این برنامه می باشد .لذا برای عبور از هر کدام از این مشکلات و مساله های موجود، و تحقق  اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ، باید برنامه های راهبری روشن و قابل کاربستی را ارائه نمود . در این راستا معاونت آموزش ابتدایی به منظور دستیابی به :

o توسعه و استقرار مؤثر برنامه؛

o ایجاد وحدت رویه در اجرای برنامه؛

o بهبود کیفیت فرایند  انتقال محتوای برنامه ؛

o تغییر نگرش جامعه (معلم ،اولیا و مسئولین )در زمینه سنجش، ارزشیابی و چگونگی مواجهه با نتایج آن ؛

o روزآمد سازی دانش مدرسان استانی با برگزاری جشنواره ، همایش و کارگاه‌های آموزشی؛

o نظارت بالینی بر اجرای دوره های ضمن خدمت استانی و منطقه ای ؛

o اطلاع رسانی و تعامل پیوسته با مدرسان استانی؛

اقدام به تشکیل شورای راهبری برنامه ی ارزشیابی کیفی – توصیفی در سه سطح ستاد، استان و منطقه(مدرسه ای ) نموده است .

3) تعاریف   :

1/3) کار گروه  تخصصی ارزشیابی  کیفی – توصیفی کشوری: عبارتند از تیمی متشکل از صاحب نظران و متخصصین ارزشیابی تحصیلی که با مدیریت و نظارت  گروه ارزشیابی فرایندهای آموزش و یادگیری دفتر آموزش دبستانی  ضمن ارائه مشاوره های علمی ،برنامه های راهبری  را  جهت بهبود و اصلاح برنامه  ارزشیابی کیفی -توصیفی ،پیش بینی و طراحی  می نمایند .

2/3) تعریف  مدرسان:

    • الف)  مدرسان کشوری:  عبارت  است از 96 نفر ( 3 نفر از هر استان )مدرس خبره ، آگاه و با تجربه  که قبلا به عنوان مدرس کشوری دوره ارزشیابی  کیفی – توصیفی را گذرانیده اند و اینک توسط معاونت آموزش ابتدایی آموزش و پرورش استانها ،انتخاب و معرفی شده اند .

    • ب)  مدرسان  استانی :  عبارت است از 3600 نفر مدرس خبره و آگاه و با تجربه از مناطق کشور  ( از هر منطقه به طور مینگین 5 نفر) که توسط ادارات آموزش و پرورش مناطق به استان معرفی می گردند . (- اولویت انتخاب با  مدرسان قبلی ارزشیابی کیفی – توصیفی و همکارانی که  عضو گروه های آموزشی استان و منطقه می باشند است / در انتخاب جامعه ساده تر این است که  برای هر 17 واحد آموزشی- با در نظر داشتن درجه واحد آموزشی-  یک مدرس انتخاب و معرفی گردد)

    • پ)  مدرسان منطقه ای( مدرسه ای) : عبارت است از 5 نفر مدرس منطقه که دوره آموزشی را در استان گذرانیده و وظیفه دارند  اطلاعات دریافتی را به  معلمان 17 واحد آموزشی(نسبت به درجه واحد آموزشی  یعنی در  تعیین جامعه ، تعداد معلم مد نظر قرار گیرد ) منتقل نمایند.

      3/3)تعریف  شورای راهبری  : عبارتند از افرادی مسئول، مطلع، ذی ربط و ذی نفع(  به شرحی که در ادامه آمده  است ) در سه سطح کشور ، استان و منطقه. تمام تصمیمات توسط این حلقه به اجماع گرفته و قابل اجرا خواهد بود .

      4/3)دبیرخانه ارزشیابی کیفی –توصیفی:  عبارت است از بازوی کمکی و مشورتی دفترآموزش دبستانی که با مجوز معاونت ابتدایی برای یک سال تحصیلی در یک استان  و با مشارکت فکری گروه های آموزشی کل کشور تشکیل می شود . این دبیر خانه برای سال تحصیلی 94/93 در آذر بایجان غربی تشکیل شده است .

      5/3) دوره ضمن خدمت : منظور از دوره در این دستور العمل عبارت است از  گرد همایی 24 ساعته گروهی از معلمان یا مجریان برنامه ارزشیابی کیفی- توصیفی( حد اکثر 40 نفر)  که به روش حل مسئله ( کاملا فعال )در یک فضای مناسب به منظور افزایش مهارت های شغلی و حرفه ای و پیدا کردن راه کار منطقی و اصولی کاربست کلاسی ارزشیابی کیفی- توصیفی در عمل ، دور هم جمع می شوند .

        انچه در هر کارگاه انتظار است اتفاق افتد عبارت است از:

  • مبانی نظری ( یک ششم کل زمان کار گاه)؛

  • بحث گروهی و کار  عملی در گروه های کوچک ( چهار ششم زمان کار گاه )؛

  • جلسه ارائه کار عملی گروه ها و مشارکت جمعی در نقد و بررسی آنها  ( یک ششم زمان).

 4) جدول و  نمودار مفهومی  شورای راهبری  برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی

1/4) جدول اجرایی

 

 

استان

تعداد مدرس کشوری

تعداد مناطق

تعداد مدرس استانی

پوشش واحد آموزشی

شماره نامه ابلاغ اعتبار  به استان در مورخ93/4/1

اعتبار تخصیص یافته

 

 

اذربایجان شرقی

3

39

195

259

200/56887

245000000

 
 

اذربایجان غربی

3

24

120

3018

200/56888

399000000

 
 

اردبیل

3

19

95

1419

200/56890

213500000

 
 

اصفهان

3

40

200

2538

200/56928

329000000

 
 

البرز

3

8

40

763

200/56930

161000000

 
 

ایلام

3

14

70

692

200/56954

147000000

 
 

بوشهر

3

17

85

801

200/56955

91000000

 
 

چهارمحال و بختیاری

3

17

85

971

200/56956

213500000

 

خراسان رضوی

3

47

235

4675

200/56884

416450000

 
 

خراسان شمالی

3

9

45

1097

200/56959

228000000

 

خراسان جنوبی

3

12

60

1193

200/56960

210000000

 
 

خوزستان

3

39

195

4254

200/56961

581000000

 
 

زنجان

3

14

70

1019

 

200/56962

101500000

 

سمنان

3

11

55

408

200/56963

140000000

 
 

سیستان و بلوچستان

3

32

160

3804

200/56964

497000000

 
 

شهر تهران

3

19

95

1730

200/56966

371000000

 
 
               

 

 

 

 





استان

تعداد مدرس کشوری

تعداد مناطق

تعداد مدرس استانی

پوشش واحد آموزشی

شماره نامه ارسالیبه استان در مورخ93/4/1

اعتبار تخصیص یافته

 

 

شهر ستانهای تهران

3

20

100

1426

200/56972

437500000

 
 

فارس

3

59

295

3806

200/56973

336000000

 
 

قزوین

3

14

70

820

200/56974

105000000

 
 

قم

3

7

35

534

200/56975

98000000

 
 

کردستان

3

16

80

1880

200/56976

140000000

 
 

کرمان

3

32

160

3000

200/56977

290500000

 
 

کرمانشاه

3

24

120

2327

200/56978

158000000

 
 

کهگیلویه و بویر احمد

3

13

65

1630

200/56979

210000000

 
 

گلستان

3

14

70

1224

200/56980

147000000

 
 

گیلان

3

33

165

1996

200/56982

129500000

 
 

لرستان

3

24

120

2643

200/56984

154000000

 
 

مازندران

3

32

160

1976

200/56985

217000000

 
 

مرکزی

3

15

75

1120

200/56987

11

2000000

 
 

هرمزگان

3

22

110

1909

200/56988

199500000

 

همدان

3

19

95

1458

200/56989

164500000

 
 

یزد

3

15

75

676

200/56990

35000000

 

جمع

96

720

3600

60066

 

7277500000

 

 

 

 

2/4) نمودار مفهومی  شورای راهبری  برنامه ی ارزشیابی کیفی – توصیفی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 5 ) اعضا و شرح وظایف شوراهای راهبری:

 

1/5)  اعضای شورای راهبری کشوری

1/1/5)  اعضا بخش  اجرایی:

      • معاون آموزش ابتدایی ( رئیس جلسه)؛

      • مدیر کل دفتر آموزش دبستانی یا یکی از معاونین ایشان( دبیر جلسه) ؛

      • معاون مدیر کل دفتر آموزش دبستانی؛

      • رئیس گروه برنامه ریزی ارزشیابی فرایندهای آموزشی و یادگیری؛

      • رئیس گروه برنامه ریزی فناوری و گروههای آموزشی؛

      • رئیس گروه  برنامه ریزی کیفیت بخشی به کلاس های چندپایه ؛

      • کارشناسان گروه ارزشیابی فرایندهای آموزشی و یادگیری ؛

      • نماینده دفتر مدارس غیر دولتی؛

      • نماینده دفتر مدارس خارج از کشور؛

      • نماینده دفترامور مناطق کمتر توسعه یافته و عشایر؛

      • نماینده مرکزسنجش آموزش و پرورش؛

      • نماینده سازمان پژوهش؛

      • نماینده سازمان استثنایی؛

2/1/5) اعضا بخش  علمی :

      • 96 نفر مدرس ارزشیابی کیفی - توصیفی به انتخاب معاون آموزش ابتدایی استانها.( هر استان 3 نفر )

 2/5) وظایف شورای راهبری کشوری :

1/2/5) وظایف اعضا بخش  اجرایی:

      • سیاست گذاری در خصوص استقرار  برنامه ارزشیابی کیفی - توصیفی؛

      • نظارت بر اجرای برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی؛

      •   صدور گواهینامه صلاحیت  مدرس  کشوری (برای 96 نفر ) ؛

      • اجرای دوره 24 ساعته ضمن خدمت با عنوان " سنجش و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی " با کد 91400717 برای 96 نفر مدرس کشوری.

      • تعیین سرفصل های آموزشی؛

      • تعیین  محتوای مناسب برنامه ارزشیابی کیفی - توصیفی؛

      • تولید محتوای مناسب برنامه ارزشیابی کیفی - توصیفی؛

      • بررسی و تایید محتوای استانی؛

      •  انجام نیاز سنجی آموزشی؛

      •  مدیریت اجرای دوره آموزشی برای مدرسان کشوری؛

      • ارائه الگوهای مناسب سنجش یادگیری در کلاس؛

      • مدیریت نظارت بالینی از کلاس مدرسان استانی؛

      • شرکت در جلسات استانی و منطقه ای.

  • 1/2/5) وظایف اعضا بخش  علمی :

شرکت در دوره ها ،گردهمایی ها، کارگاه ها و جشنواره های مختلف به تشخیص شورای راهبری کشور.

 

3/5) اعضای شورای راهبری استانی :

 1/3/5)  اعضا بخش  اجرایی:

      • مدیر کل یا یکی از معاونین ایشان؛

      • معاون آموزش ابتدایی ؛

      • رئیس اداره آموزش ابتدایی دوره اول؛

      • رئیس اداره آموزش ابتدایی دوره دوم ؛

      • کارشناسان اداره آموزش ابتدایی؛

      • رئیس گروه اداره تکنولوژی و گروه های آموزشی؛

      • کارشناس مسئولان اداره تکنولوژی؛

      • نماینده مدارس غیردولتی ؛

      • نماینده مدارس عشایری؛

      • نماینده ارزیابی عملکرد ؛

      • نماینده  مرکزسنجش؛

      • نماینده مدرسان کشوری( یکی از سه) .

2/3/5) اعضا بخش  علمی :

      • میانگین 5 نفر از هر منطقه به نسبت تعداد واحد های آموزشی.( با توجه به جدول 1/4)

        نکته:   در انتخاب  مدرسان استانی اولویت با مدرسان قبلی ارزشیابی کیفی – توصیفی و همکاران  عضو گروه های آموزشی استان است .

 

4/5)وظایف شورای راهبری استانی:

1/4/5) وظایف اعضا بخش  اجرایی :

      • تعیین نیازهای آموزشی اولویت دار استان و ارائه آنها به شورای راهبری کشوری ؛

      • نظارت بر اجرای برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی؛

      • ارسال گزارش فصلی از روند اجرای برنامه،  چالش ها و مشکلات ارزشیابی کیفی – توصیفی در استان به شورای راهبری کشوری ؛

      • بستر سازی برای اجرای دوره های ضمن خدمت ( حضوری و غیر حضوری – خود آموز ) ؛

      • شناسایی و تشویق مجریان موفق  به منظور ایجاد انگیزه و الگو بخشی ؛

      • طراحی و صدور کارت صلاحیت  برای مدرسان استانی؛

      • اجرای دوره 24 ساعته ضمن خدمت با عنوان " سنجش و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی " با کد 91400717 برای   3600نفر مدرس استانی.

      • نظارت براجرای سرفصل های آموزشی تعیین شده شورای راهبری کشوری ؛

      • مدیریت دراجرای دوره آموزشی مدرسان مناطق( تا پایان نیمه اول  دی ماه 93) ؛

      • ارائه الگوهای بومی سنجش یادگیری در کلاس به شورای راهبری کشوری ؛

      • نظارت بالینی از کلاس مدرسان منطقه ای؛

2/4/5) وظایف اعضا بخش  علمی :

شرکت در دوره ها ،گردهمایی ها، کارگاه ها و جشنواره های مختلف به تشخیص شورای راهبری استان.

 

5/5) اعضای شورای راهبری منطقه ای :

 

1/5/5)  اعضا بخش  اجرایی:

      • رئیس اداره  یا یکی از معاونین ایشان؛

      • معاون آموزش ابتدایی؛

      • کارشناس مسئول  ابتدایی؛

      • کارشناسان ابتدایی؛

      • کارشناس مسئول  تکنولوژی؛

      • نماینده مدارس غیر دولتی؛

      • نماینده ارزیابی و  عملکرد ؛

      •  نماینده امتحانات ؛

      • نماینده مدرسان استانی ( یکی از 5 نفر ).

2/5/5) گیرنده های نهایی :

    • معلمان 17 واحد آموزشی (در انتخاب واحد آموزشی به درجه واحد های آموزشی توجه شود) . با توجه به جدول 1/4

       

      .

 

6/5) وظایف شورای راهبری منطقه ای:

1/6/5) وظایف اعضا بخش  اجرایی :

      • تعیین نیازهای آموزشی اولویت دارمنطقه و ارسال به شورای راهبری استانی؛

      • نظارت بر اجرای برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی؛

      • ارتباط  با شورای راهبری استانی ؛

      • ارسال گزارش فصلی از روند اجرای برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی  به شورای راهبری استانی ؛

      • احصا و ارسال  چالش ها و مشکلات اجرای برنامه ارزشیابی کیفی – توصیفی به شورای راهبری استانی (  هر سه ماه یک بار ) ؛

      • بستر سازی برای اجرای دوره های ضمن خدمت ( حضوری و غیر حضوری – خود آموز تا نیمه دوم اسفند 93 ) ؛

      • شناسایی و تشویق مجریان موفق  به منظور ایجاد انگیزه و الگو بخشی؛

      • اجرای دوره 24 ساعته ضمن خدمت با عنوان " سنجش و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی " با کد 91400717 برای معلمان مشمول .

      • اجرای دوره آموزشی برای معلمان تحت پوشش(حداکثر تا نیمه دوم اسفند93 )؛

      • نظارت بالینی به کلاس معلمان تحت پوشش.

6)  شیوه تامین اعتبار   :

اعتبار مورد نیاز :

در اجرای  شورای راهبری کشوی ، استانی ، منطقه ایبرای انجام فعالیت های زیر:

  •  برگزاری دوره ضمن خدمت

  •  کارگاه آموزشی؛

  • تولید و توزیع مواد آموزشی ( محتوا) ؛

  •  برنامه همایش ارزشیابی کیفی – توصیفی ؛

  • آموزش و اجرای مداخله های آموزشی؛

     جمعا  با توجه به جدول 1/4 ریال  اعتبار مورد نیاز می باشد .

    شیوه ی تامین اعتبار مورد نیاز:

    اعتبار مورد نیاز   از بودجه معاونت آموزش ابتدایی تامین و تخصیص و به استان ها طبق جدول1/4 فوق الذکر ابلاغ گردیده است .

    نکات قابل توجه:

  • مسئول اجرای تحقق اهداف این دستور العمل با معاونت آموزش ابتدایی استان می باشد ؛

  • برای مدرسان و تمامی کسانی که توسط مدرسان کشوری و استانی (با توجه به جدول 1/4) آموزش می بینند گواهی حضور در دوره ضمن خدمت صادر گردد .

  •  معاونت آموزش ابتدایی استان هر سه ماه یک بار با مستندات لازم ( فیلم ، عکس، اسلاید ، کتاب ....) مطابق با فرم زیر وگزارش عملکرد به دفتر  آموزش دبستانی ارسال نماید .

  • جلسات بخش اجرایی  شوراهای راهبری استانی و منطقه ای هر دو ماه حداقل یک بار باید  برگزار گردد